Artrit İlaç Tedavisi

Artrit Ä°lac Tedavisi

Doktorunuzun muhtemelen söyleyecekleri ve yapacakları

Itıhaplı, ya da, dejenerasyon yapıcı artritin tedavisi olmadı­ÄŸÄ±ndan geleneksel tıp uygulayıcıları aÄŸrı ve tutulma gibi be­lirtilen hafifletmeye, iltihabı azaltmaya, eklemin bozulması ve saÄŸlamlığını yitirmesini önleme giriÅŸimlerine ve kullanı­ma izin vermeyecek derecede tutulmuÅŸ, aÄŸrılı ve deforme olmuÅŸ durumdaki eklemleri deÄŸiÅŸtirmeye yoÄŸunlaÅŸmışlardır. Bunları üç ana tedavi kategorisinde gerçekleÅŸtirirler.
İlaç tedavisi
Fizik tedavisi
Cerrahi müdahale

Artrit İlaç tedavisi

Uygulamada her ilaç bir dereceye kadar toksiktir ve olum­suz yan etkileri vardır. Artrit tedavisinde kullanılan ilaçlar da bunun dışında deÄŸildir. Bir ilacın yararları ve riskleri arasın­daki denge dikkatle korunmalıdır. Böylece hasta ilacın yan etkilerinden hastalığınkilerden daha çok etkilenip acı çek­memiÅŸ olur.

Ağrı kesiciler

Romatoit artrit, ya da, osteoartrit hafif ÅŸiddette veya, baÅŸlangıç aÅŸamasındayken, ihtiyaç duyulan tek ÅŸey aÄŸrıyı din­direcek bir ilaçtır.

Aspirin uzun yıllardan beri tercih edilen ilaçtır, çünkü ilti­habı da azaltmaktadır, fakat büyük dozlarda alındığında mide bozuklukları, kanamaları ve ülserlerine, ya da, hırıltılı soluma ve kızartılara neden olabilir. Bu nedenle bugünlerde hafif artrit için analjezik (aÄŸrı kesici) olarak genellikle para-setamol önerilmektedir, çünkü karaciÄŸer zehirlenmesine yol açan aşırı dozda kullanım gerçekleÅŸmedikçe hiçbir yan etki­si yoktur.

İltihap giderici ilaçlar

Örnek vaka

Elli iki yaşındaki Bayan Evans, elleri, omuzları ve dizle-rindeki zaman zaman akut halde olan ve gece uyumasını önleyen aÄŸrılar için doktora gitti. Sabah baÅŸlangıçta tutulma olmuyordu. Doktoru ellerine baktığında parmak boÄŸumları­nın kızarmış, ÅŸiÅŸ ve belirgin bir ÅŸekilde aÄŸrılı olduÄŸunu gör­dü. Kendisini nasıl hissettiÄŸini sorduÄŸunda hasta yüksek ateÅŸli ve keyifsiz olduÄŸunu söyledi.

Doktor romatoit artrit teÅŸhisi koyarak indometasin adlı iltihap giderici bir ilaç yazıp hastadan sonucu daha sonra kendisine bildirmesini istedi. Hasta iki hafta sonra baÅŸ aÄŸrısı ve baÅŸ dönmesi ÅŸikayetiyle tekrar geldi. Ä°lacın bu tür yan etkileri olabileceÄŸini bilen doktor bu kez daha az tesirli olan olan naproksin adlı ilacı yazdı. Hasta bu ilacı çok daha ra­hat kullandı ve artriti sürekli olarak iyileÅŸme yoluna girdi.

’Steroidsiz iltihap giderici ilaçlar’ (NSAÄ°Dler) ilerlemiÅŸ osteoartritin yanı sıra romatoit artrit ve diÄŸer iltihaplı artrit tiplerinin tedavisinde çok yaygın bir hale gelmiÅŸtir. Bu ilaçlar etkilidir, çünkü hem aÄŸrıyı keser hem de iltihabı azaltır; artrit ve romatizma tedavisinde ideal bir bileÅŸimdir. Bununla birlikte, yaÅŸlılarda (genellikle ilaçlara karşı daha hassastırlar) ve astım gibi alerjik bir hastalığı olanlarda olumsuz yan et­kileri çıkabilir. Hamilelerde, mide ülseri ve böbrek veya, karaciÄŸer bozukluÄŸu olanlarda da dikkatli bir ÅŸekilde kulla­nılmalıdır.

Benzer özellikleri, ama deÄŸiÅŸken yan etkileri olan birçok farklı NSAÄ°Dler vardır. Hastalar bir NSAÄ°D’e cevap verirken diÄŸeriyle sorunları olabildiÄŸinden doktor doÄŸrusunu bulana kadar birçoÄŸunu denemek zorunda kalabilir.

İkinci derece ilaçlar

Romatoit artritteki aÄŸrı, tutulma ve iltihaplanma NSAlDIerle iyileÅŸmediÄŸi taktirde, hastalığı iki üç ay sonra yatıştıran çe­ÅŸitli ’ikinci derece’ ilaçlar denenebilir. Bununla beraber yan etkileri ÅŸiddetli olabileceÄŸi için çok dikkatli bir ÅŸekilde kulla­nılmalıdırlar.

Altın: Altın, artrit tedavisinde yıllardan beri kullanılmakta­dır, fakat rastgele kullanıldığında feci etkileri olabilir. Artık yalnızca küçük dozlarda verilmekte ve etkileri düzenli olarak kan ve idrar testleriyle izlenmektedir. Böbrekleri ve kanı etkileyebilir, fakat deri etkiye en açık bölgedir ve eÄŸer kızar­tı, ya da, kaşıntı olursa kullanımı derhal kesilmelidir. Kesin önlemler alındığı taktirde bir hayli güvenlidir ve çok etkili olabilir.

Sıtma ilaçları: Sıtma tedavisi için geliÅŸtirilen klorokin ve hidroksiklorokin adlı iki ilaç yıllardan beri romatoit artrit ve sistemik lupus eritematozus (SLE) tedavisinde baÅŸarıyla kullanılmaktadır, fakat yan etkileri gözde retinopati gibi so­runlara yol açabilir. Dozajın küçük tutulması ve tedavi süre­sinin iki yılla sınırlandırılması kaydıyla gözün tehlikeye gir­me riski azalmasına raÄŸmen, bu ilacı kullanan hastanın göz kontrolleri düzenli olarak yapılmalıdır.

Penisilamin: Bu ilaç penisilinin akrabasıdır, fakat antibi­yotik deÄŸildir. Benzer yan etkileri olan altın gibi dikkatli kul­lanılmalıdır ve ayrıca kemik iliÄŸini de zayıflatır. Bu yüzden etkilerinin izlenmesi için düzenli kan ve idrar testleri yapıl­malıdır. SLE’ye neden olabileceÄŸinden bu hastalığın tedavi­sinde asla kullanılmamalıdır. Romatoit artrit, tedavinin altı ile on ikinci haftasına kadar ilaca cevap vermez ve yalnızca hastalık ilerlediÄŸi zaman bu ilaç verilir.
Immunosüpresanlar. Bunlara azatioprin, klorambusil ve metotreksat dahildir ve hastanın ÅŸimdiye kadar sözü edilen ilaçlara cevap vermediÄŸi durumlarda yararlıdır. Mide bulan­tısı, kusma ve ishalin yanı sıra, zonaya da yol açabilir ve dikkatle izlenmesi gerekir.

Sülfasalazin: Aslında önceleri ülserli kolit için kullanılma­sına raÄŸmen, romatoit artrit tedavisinde de yararlı bulun­muÅŸtur. Yan etkileri kızartı, mide bozukluÄŸu ve kan dü­zensizliklerini içerdiÄŸinden sık aralıklarla kan testleri yapıl­ması gereklidir.

Steroidler

Steroidler bir zamanlar romatizmal hastalıkların çoÄŸu için bir “mucize ilaç’ olarak kabul ediliyordu, fakat artık yan etkileri kabul edilebilir görülmediÄŸinden büyük bir dikkatle veril­mektedirler. Diyabet, katarakt, kalp yetmezliÄŸi, periferik da­mar hastalıkları, osteoporoz, peptik ülser ve deride incel­meye neden olabilirler.

Orijinal steroid olan kortizon artık kullanılmamaktadır, fakat türevlerinden biri olan prednisolon akıllıca verildiÄŸi taktirde çarpıcı bir etki gösterebilir ve SLE ve romatizmal polimiyalji tedavisinde sıkça kullanılır. Ağır vakalarda büyük dozlarda baÅŸlayıp büyük baÅŸarıyla kademeli olarak gerekli olan en az miktara indirilir. Kortikosteroit ilaçları, iltihabı azaltmak için aÄŸrılı eklemlere ve yumuÅŸak dokulara doÄŸru­dan enjekte edilir.

Örnek vaka

YetmiÅŸ sekiz yaşındaki Bayan Gibson bir sabah korkunç bir baÅŸ aÄŸrısı ve kolları, omuzları, boynu, sırtı ve bacaklarında aÄŸrıyla uyandı. Omuzları öyle tutulmuÅŸtu ki, çok ihtiyacı olan bir fincan çayı bile dudaklarına götüremedi. Kendisini çok kötü hissettiÄŸinden kocası onun yatmasını saÄŸladı. Ko­casının çağırdığı doktor bir süre sonra geldi.

Doktor dikkatli bir muayeneden sonra kan testi için bir miktar kan aldı ve kadının ’romatizmal polimiyalji’ adlı bir romatizmal hastalığı olmasından kuÅŸkulandığını söyleyerek bir prednisolon reçetesi yazdı. Ertesi gün kan testinin sonu­cuyla birlikte geleceÄŸini söyledi ve Bay Gibson’dan eÅŸinin baÅŸ aÄŸrısı arttığı taktirde kendisini aramasını istedi.

Doktor ertesi gün geldiÄŸinde kan testinin kendisinin koy­muÅŸ olduÄŸu romatizmal polimiyalji teÅŸhisini doÄŸruladığını ve baÅŸ aÄŸrısının çoÄŸu kez polimiyaljiye eÅŸlik eden ve gör­meyi riske sokan bir hastalık olan temporal arteritin sonucu olduÄŸunu söyledi.

Neyse ki, prednisolonun çarpıcı bir etkisi oldu. Bayan Gibson’un baÅŸ aÄŸrısı ve aÄŸrıyan organları gittikçe iyileÅŸti. Kısa sürede ayaÄŸa kalkıp gezinebildi ve düzenli kontroller için doktorunun muayenehanesine gidebildi.